Als ik aan klanten uitleg hoe ik hun website bouw, komen er altijd twee vragen: “Maar hoe pas ik dan later tekst aan?” en “Moet ik dan een developer bellen als ik een nieuwe pagina wil?”
Die vragen zijn terecht. En ze zijn precies de reden waarom headless CMS de afgelopen jaren zo populair is geworden.
Wat is een headless CMS?
Traditionele systemen zoals WordPress combineren twee dingen: waar je content wordt opgeslagen én hoe die content eruitziet op je website. Die twee zijn aan elkaar vastgeknoopt.
Een headless CMS scheidt die twee. De content leeft in een aparte omgeving — een soort intelligente database met een vriendelijk beheerpaneel. Je website haalt die content op via een API en presenteert hem op zijn eigen manier.
Het resultaat: je kunt hetzelfde stuk content gebruiken op je website, in een app, in een nieuwsbrief of in een andere taal — zonder dat je het overal opnieuw hoeft in te typen.
Waarom nu?
Drie jaar geleden was headless CMS nog grotendeels iets voor grote techbedrijven met development-teams. Dat is veranderd.
Frameworks zijn rijper geworden. Astro, Next.js en SvelteKit zijn inmiddels volwassen genoeg dat een freelancer ze realistisch kan inzetten voor mkb-klanten. De integratie met externe CMS-en is eenvoudiger dan ooit.
AI versnelt de contentproductie. Meer content, meer talen, meer varianten — een headless systeem met gestructureerde content is daarvoor beter geschikt dan een WordPress-pagina vol shortcodes.
Klanten willen meer autonomie. Ze willen zelf blogposts publiceren, prijzen aanpassen, nieuwe teamleden toevoegen — zonder een developer te bellen. Een goed headless CMS geeft dat, zonder in te leveren op technische kwaliteit.
De belangrijkste opties
Sanity
Sanity is mijn persoonlijke favoriet als ik voor een klant een CMS moet kiezen. De redenen:
- Gratis tot een fatsoenlijk volume — de free tier is royaal genoeg voor de meeste mkb-websites
- Volledig aanpasbaar — je definieert je eigen contentstructuur in code, dus het CMS past exact bij het project
- Real-time samenwerking — meerdere mensen kunnen tegelijk content bewerken, vergelijkbaar met Google Docs
- Portables text — een rijke teksteditor die werkt met gestructureerde blokken in plaats van HTML-spaghetti
- Sterk ecosysteem — native integraties met Astro, Next.js, Vercel en vrijwel elk modern framework
Het nadeel: Sanity is wat technischer om in te stellen. Je schrijft schemas in JavaScript. Voor een klant is het resultaat prima — voor een ontwikkelaar vraagt het een beetje inwerktijd.
Storyblok
Storyblok richt zich meer op de visuele kant. Het heeft een live preview-editor: je ziet direct op de pagina hoe je content eruitziet terwijl je hem aanpast.
Dat is een sterk verkoopargument richting klanten die gewend zijn aan Elementor of de WordPress Gutenberg-editor. Het voelt vertrouwder.
Storyblok werkt goed voor klanten die regelmatig nieuwe pagina’s bouwen — landingspagina’s, campagnes, nieuws — en daarvoor geen developer willen inschakelen. Het component-model is flexibel en makkelijk te leren.
Het nadeel: de prijzen lopen bij meer gebruik sneller op dan bij Sanity.
Contentful
Contentful is de marktleider, maar richt zich op grotere organisaties. De interface is volwassen en krachtig, maar de prijzen reflecteren dat: de gratis tier is beperkt, en serieus gebruik kost al snel €300+ per maand.
Voor de meeste klanten waarmee ik werk, is Contentful overkill. Maar als je een team hebt dat content beheert over meerdere markten en talen, is het een solide keuze.
Directus en Strapi
Directus en Strapi zijn open-source alternatieven die je zelf kunt hosten. Dat betekent: geen maandelijkse SaaS-kosten, maar wel hosting- en onderhoudslast.
Voor klanten die gevoelige data hebben of simpelweg geen recurring SaaS-kosten willen, kan dit aantrekkelijk zijn. De interfaces zijn flink verbeterd de afgelopen jaren — Directus in het bijzonder ziet er tegenwoordig professioneel uit.
Nadeel: je bent verantwoordelijk voor updates, beveiliging en uptime. Dat vraagt om een meer technische klant of een managed hosting-oplossing.
Payload CMS
Payload is nieuwer maar groeit snel in populariteit onder developers. Het is volledig TypeScript-native en combineert CMS-functionaliteit met backend-logica — je bouwt je datamodellen in code en Payload genereert automatisch een API en adminpaneel.
Als je een Astro of Next.js project bouwt waarbij je ook backend-logica nodig hebt (formulieren, gebruikersbeheer, e-commerce), is Payload een interessante optie. Het vervangt tegelijk je CMS én je backend.
Wanneer raad ik een headless CMS aan?
Niet altijd. Eerlijk is eerlijk.
Wél als:
- De klant regelmatig content publiceert (blog, nieuws, vacatures, producten)
- De website op Astro of Next.js gebouwd wordt
- Er meerdere mensen content beheren
- De content ook elders gebruikt wordt (app, nieuwsbrief, socialmedia-tooling)
Niet als:
- De website weinig pagina’s heeft en zelden verandert
- De klant geen ervaring heeft met digitale tools en laagdrempeligheid zwaarder weegt
- Het project in Webflow gebouwd wordt — Webflow heeft zijn eigen CMS ingebouwd dat prima werkt voor de meeste gevallen
Mijn voorkeur in de praktijk
Voor Astro-projecten waarbij de klant zelf content beheert: Sanity. De free tier is ruim genoeg, de integratie met Astro is uitstekend en de editor is na een korte uitleg prima te gebruiken voor niet-technische gebruikers.
Voor klanten die maximale visuele controle willen en bereid zijn iets meer te betalen: Storyblok.
Voor Webflow-projecten: Webflow CMS zelf, tenzij er een specifieke reden is om data buiten Webflow te beheren.
Conclusie
Headless CMS is niet meer voorbehouden aan enterprise-organisaties. De tooling is rijp, de integraties zijn volwassen en de klantervaring is — mits goed ingesteld — prima te vergelijken met WordPress.
Het vraagt om een bewuste keuze en een beetje meer setup. Maar de winst is een website die razendsnel is, eenvoudig te onderhouden is en geen WordPress-ellende met zich meebrengt. Meer over hoe ik websites bouw staat op mijn professionele website laten maken pagina.
Benieuwd of een headless CMS bij jouw project past? Neem contact op — ik denk graag mee over wat voor jou de beste keuze is. Of bekijk alvast hoe ik als webdesign bureau werk.
Lees ook:
